الشيخ رسول جعفريان
129
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
نمىخواهم ] « 1 » « و هر كه كار نيكى كند به نيكويىاش مىافزاييم » پس كار نيك همان دوست داشتن ما اهل بيت است . « 2 » مسعودى قسمتى از يكى از خطبههاى امام حسن عليه السّلام را آورده كه گفت : ما حزب اللّه رستگاريم ، ما عترت نزديك رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هستيم ، ما اهل بيت طيّب و طاهر و يكى از دو « ثقلين » هستيم كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در ميان شما باقى گذاشت . و ديگرى آن كتاب خداست كه از هيچ سوى باطل در آن راه ندارد . . . پس از ما اطاعت كنيد كه اطاعت ما واجب است ؛ زيرا ملحق به طاعت از خدا و رسول ، اولى الامر است ، كه : اگر در چيزى نزاع كرديد آن را نزد خدا و رسول بريد . . . و اگر نزد رسول و اولى الامر برده شود هرآينه آنان كه اهل استنباط علم هستند ، آن را خواهند دانست . « 3 » هلال بن يساف مىگويد : پاى خطبهء حسن بن على عليه السّلام بودم كه مىگفت : اى مردم كوفه ! دربارهء ما از خدا بترسيد . ما اميران شما و مهمانان شما هستيم . ما اهل بيتى هستيم كه خداوند دربارهء ما فرمود : « إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل البيت و يطهركم تطهيرا » . « 4 » گويا اين خطبه بعد از آنى بوده كه امام حسن عليه السّلام در ساباط مجروح شد . امام مجتبى عليه السّلام همچون پدر ، على رغم آنچه دربارهء بيعت مهاجرين و انصار با خلفاى پيشين آمده ، خلافت را حق خويش مىدانست . نامهء امام مجتبى عليه السّلام به معاويه ، نظير برخى از اظهارات امام على عليه السّلام حاوى انتقاد از انتخاب خلفاى پيشين است . امام در اين نامه ، با اشاره با استدلال قريش در سقيفه ، به خويشى با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و پذيرفتن آن استدلال توسط عرب ، اظهار مىدارد : ما نيز همين استدلال را بر قريش كرديم اما انصافى كه عرب در برخورد با قريش نشان داد ، اينان براى ما نشان ندادند ؛ آنان به اتفاق بر ما ظلم روا داشتند و با ما به دشمنى برخاستند . سپس امام مىفرمايد : ما
--> ( 1 ) . آنچه در كروشه آمده قسمت اول آيه مورد استناد است كه در اصل خبر نيامده و ادامه آيه با اتكاى به قسمت اول ذكر شده است . ( 2 ) . مقاتل الطالبين ، ص 33 ؛ شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 16 ، صص 30 - 31 ؛ ترجمة الامام الحسن عليه السّلام ، ابن سعد ص 167 ؛ انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 28 ؛ حياة الصحابة ، ج 3 ، صص 526 - 527 ( 3 ) . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 432 ( نساء / 83 ) ( 4 ) . ترجمة الامام الحسن عليه السّلام ، ابن سعد ، ص 167